Kategoria: Bez kategorii

Rodzinne historie z milczeniem w tle

W Niemczech Holocaust tworzy niejedną rodzinną historię (Raul Hilberg)

Ta historia zaczęła się banalnie – Jennifer Teege wybrała się do biblioteki gdzie wśród tysięcy książek jej uwagę przykuł wolumin z czerwoną okładką i intrygującym tytułem Musiałam przecież kochać swojego ojca, prawda?

(więcej…)

Reklamy

Historia, która krwawi…

Każda władza romansuje z historią i chętnie wpisuje ją w swoje sztandary.

Pamięć o przeszłości jest źródłem polityki historycznej państwa i legitymizacji władzy, a czasami staje się też paliwem bieżących rozgrywek politycznych. Politycy chętnie bowiem mianują się posiadaczami prawdy historycznej i wyrazicielami dziejowej albo boskiej sprawiedliwości – tak zdefiniowani ochoczo wstawiają na cokoły swoich bohaterów, nierzadko zrzucając zeń starych uznawanych odtąd za zdrajców i łajdaków. Prawda „przepisywanej” i reinterpretowanej historii sprowadzana bywa w pierwszej kolejności do wymiaru utylitarnego – prawdziwsza staje się ta wersja historii czasów minionych, która wzmacnia władzę, skuteczniej buduje dumę narodową i wychowuje wyznawców nowej, jedynie słusznej narracji historycznej. Takie zabawy z historią stają się szczególnie obrzydliwe, gdy instrumentalizują ofiary.

(więcej…)

Eschatologia w klimacie science fiction – “FUTU.RE”

„Wieżowce są wystarczająco wysokie, by przebić się ponad chmury, a ich sięgające głęboko pod ziemię korzenie są jeszcze dłuższe. Chrześcijanie przekonują, że w wieżowcu, który wybudowano na miejscu Watykanu, istnieją windy kursujące do piekła i z powrotem oraz takie, które wożą bogobojnych  prosto do raju” (7).

Jak wyglądałoby życie ludzi, gdyby spełnienie odwiecznego marzenia o pokonaniu śmierci było możliwe? Jaką wartość miałoby życie, z którego śmierć zostałaby wyeliminowana? Czy w świecie bez śmierci potrzebna byłaby religia?

01_city_3

(więcej…)

Zapasy z władzą – „Pawlenski”

„Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki”
Rdz 32:25.

pawlenski

Wybór Władimira Putina na trzecią kadencję prezydencką w maju 2012 roku zmobilizował politycznie rosyjskie społeczeństwo – przede wszystkim mieszkańców największych miast. Pojawiły się protesty, wyrazy niezadowolenia. Współtowarzyszył temu kolejny wzrost autorytaryzmu i represyjności rosyjskich władz, a równocześnie silny kurs na konserwatyzm, promocję szowinistycznego nacjonalizmu z kultem „Matki Rosji” i mitami o wyjątkowości narodu rosyjskiego. Znakiem czasu stały się coraz silniejsze związki władzy z Cerkwią oraz podkreślanie, że prawosławie to kluczowy element rosyjskiej tożsamości i kultury. Militaryzm i mocarstwowość zaprawiane nostalgią za czasami ZSRR wzmocniły antyzachodnie i antyliberalne nastroje (m.in. zaczęto podważać wartość wolności słowa, praw człowieka, w tym praw mniejszości seksualnych).

(więcej…)

„Sekretne życie drzew”

Życie drzew jest pełne zadziwiających sekretów, skomplikowanych strategii, a nawet dramatycznych wyborów. Ludziom trudno jest wyobrazić sobie na czym polega dramatyzm ich egzystencji. Wydaje nam się, że nic nie czują – nie mają przecież nerwów, nie myślą – nie mają przecież mózgów, są samotne – całe życie cierpliwie trwają w jednym miejscu i nie potrafią porozumiewać się z innymi. Nieprawda! Drzewa to niezwykłe istoty, które intensywnie odczuwają, wzajemnie się wspierają, a nawet potrafią liczyć, pamiętać, przewidywać.

(więcej…)

Zaklęte kręgi – „Biegański. Stereotyp Polaka bydlaka”

Fatou uświadomiła sobie, że już kiedyś słyszała tę historię, a przynajmniej jakąś jej wersję. Mimo to poczuła znajome zniecierpliwienie, które zawsze ją ogarniało, gdy słuchała opowieści o ludzkim cierpieniu z dalekiej przeszłości.
No bo jak można zaradzić nieszczęściom z dawno minionych czasów?
Zadie Smith, 2015, Lost and found. Opowiadania,
przeł. Michał Kłobukowski, Kraków: Znak, s. 110.

Uwagi na marginesie książki „Biegański” – o antysemityzmie Polaków i antypolonizmie Żydów.

Jakie cechy ma typowy Polak? Z łatwością (może zbyt dużą) opiszemy przedstawicieli innych narodów, ale ze zgrabną charakterystyką typowego rodaka będzie już gorzej. Swoich mierzymy inną miarą i znamy ich lepiej – trudniej nam sprowadzić całą różnorodność Polaków do jednej uproszczonej charakterystyki. Stereotypy nie różnicują, opierają się na domniemanej homogeniczności, a określone stereotypem cechy przypisywane są z łatwością całej zbiorowości.

bieganski

(więcej…)

„Śmierć na Diamentowej Górze”

W 2012 roku trzydziestoośmioletni Ian Thorson zmarł w jaskini w górach Arizony z powodu odwodnienia i dyzenterii (czerwonki). Wraz z żoną medytował w pobliżu ośrodka Diamond Mountain, którym kierował nieortodoksyjny nauczyciel buddyzmu tybetańskiego. Amerykańska droga do oświecenia okazała się dla tej pary ślepą uliczką.

„Śmierć na Diamentowej Górze. Amerykańska droga do oświecenia” Scotta Carneya to książka o tych, którzy intensywnie poszukują rozwoju duchowego i korzystają z technik wschodniej duchowości, a przy okazji stawiają na szali swoje zdrowie, czy dobre relacje z rodziną i przyjaciółmi. To rozważania o granicach determinacji w duchowych poszukiwaniach i o niebezpieczeństwach, które czyhają na zdesperowanych miłośników oświecenia instant.

smierc_na_diamentowej_gorze

(więcej…)